Μεταφραση

Τρίτη 23 Σεπτεμβρίου 2014

Ξεκινάμε

Μια γενική άποψη της περιοχής που ξεκινά το εγχείρημά μας. Μαγευτικός και πολύ εύφορος τόπος, με ήπιο κλίμα και πολλά νερά. Το 2007 η χλωρίδα είχε καταστραφεί  μέχρι πόας στις μεγάλες πυρκαγιές της Ηλείας και όμως, σήμερα, έχει αυτή την υπέροχη εικόνα, παρότι φθινόπωρο. 


Η αρχή έγινε. Κάνουμε το πρώτο βήμα για να αλλάξουμε τη ζωή μας και τη σχέση μας με τον κόσμο αυτό. Οι συζητήσεις για το "τι πρέπει να κάνουμε" κάποτε πρέπει να οδηγούν σε ένα συμπέρασμα. Ενεργούμε. Πόσο υπέροχα γράφεται αυτή η λέξη, πόσο όμορφα συναισθήματα γεννάει. Ένα νέο ξεκίνημα, μια νέα κορυφή. Ανηφόρα δύσκολη, αλλά γι' αυτό δυναμωτική.  Δύο χρόνια προετοιμασία, διάβασμα, συζητήσεις, γνώμες, απόψεις. Ευχαριστούμε όσες και όσους μας άκουσαν και με τα σχόλιά τους μας "κρύωσαν" ή μας "θέρμαναν".  Όλα ήταν χρήσιμα όλα συνέτειναν να ατσαλωθεί η άποψή μας: "Γίνε εσύ η αλλαγή που επιθυμείς να έρθει στον κόσμο".

Πες μας τι θέλετε να κάνετε, ευλογημένε

Έχουμε ζήσει την ακραία εκμετάλλευση του ανθρώπου και του οικοσυστήματος από τον άνθρωπο, την καταστροφική ανάπτυξη με μόνο στόχο το κέρδος των λίγων, τη συνεχή αύξηση του πλούτου υπέρ των ισχυρών και την αποστέρηση ακόμα και των βασικών αρχών αξιοπρέπειας από τους πολλούς, τις συνθήκες στέγασης που μοιάζουν με φυλάκιση, τη μόλυνση και την απαξία της ποιότητας της τροφής. Παρότι είμαστε "γέννημα θρέμμα" αυτής της αστικής και καπιταλιστικής διαστρέβλωσης της φυσικής μας εξέλιξης, αποφασίσαμε να βάλουμε ένα τέλος, επιλέγοντας μια νέα αρχή.

Πολύ συνοπτικά:  Ξεκινάμε με όραμα και στόχο μια κοινότητα οι οποία θα εμφορείται από τις αρχές τις αποανάπτυξης, ανοιχτή σε όλους. Φιλοδοξούμε να κάνουμε πράξη ένα νέο κοινωνικό κύτταρο αύταρκες, αυτόνομο και αυτεξούσιο, που θα ζει απλά και ευτυχισμένα χωρίς να του λείπει τίποτα. Για το σκοπό αυτό, επιλέξαμε να αξιοποιήσουμε ένα κομμάτι υπέροχης γης 40 περίπου στρεμμάτων στο νομό Ηλείας, που είχαμε αγοράσει από το 2004. Επιδίωξή μας είναι  η διατροφική αυτονομία μέσω της φυσικής γεωργίας και κτηνοτροφίας και η ενεργειακή αυτονομία, μέσω της χρήσης αιολικών και ηλιακών πηγών ενέργειας,  με απόλυτο σεβασμό στο οικοσύστημα. Ζητάμε τη βοήθειά σας για να δημιουργήσουμε τις υποδομές οι οποίες θα μας επιτρέψουν να ενεργοποιήσουμε το φυσικό κύκλο τροφοδότησης, καθώς είμαστε αστοί και όχι αγρότες.

Από τη στιγμή που η κοινότητα θα φτάσει σε λειτουργικό σημείο -υπολογίζουμε σε 2 με 3 χρόνια από σήμερα- καθένας και καθεμιά θα μπορεί να μετέχει σε αυτή για κάποιο διάστημα για να διαπιστώνει αν και κατά πόσο του ταιριάζει ένας τέτοιος τρόπος ζωής και παράλληλα θα εκπαιδεύεται στην ανάπτυξη βασικών ικανοτήτων αυτοσυντήρησης και παραγωγής τροφής. Καμία οικονομική υποχρέωση δεν θα προβλέπεται για  την εμπειρία αυτή, πέραν της συμμετοχής σε όλες τις καθημερινές εργασίες και ασχολίες που απαιτούνται για τη συντήρηση της κοινότητας. Μαζί θα μαγειρεύουμε, μαζί θα φροντίζουμε φυτά και ζώα. Σκοπός από αυτή την πρακτική είναι να ξεπηδήσουν νέες αντίστοιχες κοινότητες, με τις οποίες θα συμπορευόμαστε και θα συνεργαζόμαστε, με όραμα μια κοινωνία αλληλέγγυα, ανοιχτή, δημοκρατική και σε απόλυτη ισορροπία με το οικοσύστημα.

Ακριβώς επειδή στόχος μας δεν είναι " η χρηματική επάρκεια",  παραμένουμε αυτοί που είμαστε, δηλαδή φυσικά πρόσωπα. Ούτε ΜΚΟ, ούτε ΚΟΙΝΣΕΠ, ούτε οτιδήποτε άλλο. Όχι γιατί έχουμε κάτι με αυτές τις νομικές μορφές, αλλά γιατί θέλουμε να κρατήσουμε το εγχείρημα "οικογενειακό", να υπάρχει λόγος, δέσμευση και συμμετοχή ατομική, όχι εταιρική.

Με όραμα μια Ουτοπία;

Κυριολεκτικά όχι,  διότι η λέξη που χρησιμοποίησε στο έργο του ο Thomas More το 1516 σημαίνει "μη τόπος" και εμείς έχουμε ήδη τον τόπο. Έναν τόπο που έχει όλα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά για να κάνει τη ζωή μας καλύτερη. Εννοιολογικά όχι, επίσης, καθώς ήδη πολλές αντίστοιχες προσπάθειες σε όλο τον κόσμο ανδρώνονται και πολλαπλασιάζονται, ενώ και στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει ένα αξιόλογο "κίνημα" οικολογικής και από - αναπτυξιακής στροφής που πλέον εκφράζεται και απτά. Περισσότερα μπορείτε να δείτε εδώ: http://dots.freeandreal.org/

Από την αρχή, όλα τα δεδομένα της προσπάθειας αυτής θα καταγράφονται  -πέρα από αυτό το blog-σε ένα αρχείο pdf με ελεύθερη πρόσβαση για όλες και όλους. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζουμε τη δυνατότητα, εφ' όσον κάποιος ενδιαφέρεται να πραγματοποιήσει κάτι ανάλογο, να έχει έναν "οδικό χάρτη" με όλα τα πιθανά και απίθανα στοιχεία: με ποιο τρόπο, με πόσα χρήματα, με ποιες διαδικασίες, ακόμα και με πόσο κόπο, σωματικό και ψυχολογικό, μπορεί να προχωρήσει. Αυτό πιστεύουμε ότι θα είναι και το πιο ουσιώδες, σε πρώτη φάση, αποτέλεσμα για τους πολλούς, καθώς ούτως ή άλλως η κοινότητα δεν θα έχει άμεσα τη δυνατότητα να φιλοξενεί αρκετό κόσμο. Μη φανταστείτε για άλλους λόγους, παρά μόνο χώρου και σίτισης, γιατί  διάθεση να επικοινωνούμε με δεκάδες ή και εκατοντάδες συνανθρώπους μας έχουμε.

Μόνος ούτε στον παράδεισο

Μέσα από αέναες συζητήσεις για ένα διαφορετικό τρόπο ζωής, το πιο σημαντικό στοιχείο που προέκυψε είναι ότι, ακόμα και αν κάποιος τον πετύχει σε ατομικό επίπεδο, ποιο το κοινό όφελος; Γι' αυτό λοιπόν ο δικός μας στόχος δεν είναι να κάνουμε μια ατομική προσπάθεια αποανάπτυξης, αλλά να δημιουργήσουμε ένα κύτταρο που θα διδάσκει, θα εκπαιδεύει αλλά κυρίως θα αποδεικνύει ότι ο σεβασμός στο οικοσύστημα, η αυτάρκεια, η αυτοδιάθεση, η ατομική ελευθερία, η κοινωνική ειρήνη και ευτυχία είναι δυνατές.

Πιστεύουμε ότι κάθε άνθρωπος είναι περισσότερο ευτυχής όταν δίνει, όχι μόνο και όχι απαραίτητα υλικά αγαθά. Αυτό το έχουμε διαπιστώσει στην πράξη. Παράλληλα δεν πρέπει να ντρέπεται να ζητάει από τους συνανθρώπους του. Αυτό που σίγουρα δεν πρέπει να κάνει είναι να υφαρπάζει, να απαιτεί, να επιβάλλει και να παραπλανά για προσωπικό όφελος, πρακτικές ωστόσο τόσο διαδεδομένες που τείνουν να νομιμοποιηθούν στο συλλογικό υποσυνείδητο.

Πως μπορείτε να βοηθήσετε

Εμείς ζητάμε από εσάς ξεκάθαρα και χωρίς περιστροφές τη μικρή οικονομική σας συνεισφορά, που μπορείτε να κάνετε μέσω της πλατφόρμας crowd funding της indiegogo, σε αυτή τη διεύθυνση:


https://www.indiegogo.com/projects/change-the-world-porject-phase-1/x/6123249


Επειδή όμως αντιλαμβανόμαστε απόλυτα -καθώς το ζούμε και εμείς- ότι η οικονομική σας δυνατότητα μπορεί να είναι από μικρή ως ανύπαρκτη, σας βεβαιώνουμε ότι και οι "εναλλακτικές" δυνατότητες στήριξης του σκοπού μας είναι εξίσου σημαντικές και πολύτιμες. Συγκεκριμένα:

1. Διάδοση του σκοπού μας σε γνωστούς, φίλους και συγγενείς, ώστε να ανοίξει όσο το δυνατόν περισσότερο ο κύκλος των πιθανώς συμπαθούντων και "χορηγών"

2. Εθελοντική συμμετοχή στις οικοδομικές εργασίες, όταν ξεκινήσει το χτίσιμο των υποδομών (κτίρια, περιφράξεις κ.λ.π.). Μπορείτε μάλιστα από τώρα να επικοινωνείτε (igiannoulas@gmail.com) για να έχουμε τα στοιχεία σας και να σας ειδοποιήσουμε. Εννοείτε ότι θα φροντίσουμε για τη φιλοξενία σας, ώστε τα μόνα έξοδα που θα χρειαστείτε να είναι τα μεταφορικά

3. Προσφορά ειδών, σε πρώτη φάση κυρίως οικοδομικών (παλιά παράθυρα σε καλή κατάσταση, πλακάκια, είδη υγιεινής, ξυλεία, κεραμίδια, υλικά περίφραξης). Πρακτικά τα πάντα είναι χρήσιμα, επικοινωνήστε μαζί μας κυρίως μέσω e-mail (igiannoulas@gmail.com). Μη διστάσετε, ακόμα και αν έχετε το πλέον "άχρηστο" αντικείμενο διαθέσιμο

4. Προσφορά εργαλείων για οικοδομικές, αλλά και αγροτικές εργασίες

Ελιές που φυτεύτηκαν το 2008 σε ένα σημείο τεσσάρων περίπου στρεμμάτων των χωραφιών μας. Χωρίς χημικά και φάρμακα έχουν ξεπεράσει σε ύψος τα δύο μέτρα και ειδικά φέτος είναι γεμάτες καρπό. Η αρχή έχει ήδη γίνει...






Δευτέρα 26 Μαΐου 2014

Γνωριμία με την αποανάπτυξη




Η  αντίδραση της κοινωνίας στο κυρίαρχο οικονομικό και κοινωνικό μοντέλο που εγκλωβίζει τον άνθρωπο στο δίπολο παραγωγού – καταναλωτή και τον πλανήτη στον άχαρο ρόλο της παραγωγής πρώτων υλών και της απόθεσης των υπό - προϊόντων τους, δεν είναι κάτι νέο.  Οδηγεί, δε, μοιραία στο συμπέρασμα πως πρέπει να  πάρουμε  τη  ζωή  στα  χέρια  μας. Όμως από αυτή τη διαπίστωση προκύπτει ένα ακόμα πιο σημαντικό ερώτημα:  Όταν πάρουμε τη ζωή μας στα χέρια μας τι θα την κάνουμε;

Για αρκετούς ανθρώπους στον πλανήτη, συμπεριλαμβάνομαι και εγώ, η απάντηση βρίσκεται στην από - ανάπτυξη. Η από - ανάπτυξη ξεκίνησε ως ένα σλόγκαν με σκοπό να προκαλέσει τη δημόσια  συζήτηση  και  να  σοκάρει. Γιατί; Διότι η  "ανάπτυξη" έτσι όπως την όρισε και την ορίζει το οικονομικό, κοινωνικό και πολιτικό κατεστημένο, έφτασε να σημαίνει μεγέθυνση και γιγαντισμός, όχι βελτίωση, εξέλιξη και αλλαγή. Η μεγέθυνση και ο γιγαντισμός, όταν ξεπερνούν ένα όριο, είναι καταστροφικοί και ακριβώς αυτό προσπαθεί να αναδείξει ο προβοκατόρικος τίτλος της από - ανάπτυξης. Αν η σημασία της λέξης "ανάπτυξη" δεν είχε αλλοιωθεί, το κίνημα της από - ανάπτυξης θα έπρεπε να ορίζεται ως κίνημα της από - μεγέθυνσης.

Θεωρητική βάση 

Ορισμένες από τις ιδέες της από - ανάπτυξης αποτελούν μέρος φιλοσοφικών συζητήσεων αιώνων. 
Σημαντικά στοιχεία για τη σύνθεση και την αποκρυστάλλωση της βασικής θεωρητικής της συγκρότησης έχουν προέλθει από τους κλασικούς Έλληνες στοχαστές και τη συνολική γραμματεία της αρχαίας Ελλάδας, όπως οι έννοιες της ύβρεως, του μέτρου και της δημοκρατικής οργάνωσης των πρότυπων κοινοτήτων. Παράλληλα με τα ιδεολογικά ρεύματα, η από - ανάπτυξη βασίστηκε και σε σύγχρονες, απτές αποδείξεις κυρίως της φυσικής, της πολιτικής και της κοινωνικής επιστήμης. 

Ο θεωρητικός στοχασμός πάνω στο ζήτημα της μετά - ανάπτυξης ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του '70 στη Γαλλία, την εποχή των Nicolas Georgescu - Roegen, Ivan Illich και Andre Gorz και κορυφώθηκε με την παγκόσμια πλέον αποδοχή του το 2002 και το συνέδριο της UNESCO με τίτλο "Αποδομήστε την ανάπτυξη, αναδομήστε τον κόσμο". Αν και δεν είναι λίγοι όσοι το υποστηρίζουν αυτό, οι θεωρητικοί της από - ανάπτυξης είχαν προβλέψει καθαρά την κρίση του καπιταλιστικού μοντέλου της παγκοσμιοποίησης, γι' αυτό άλλωστε πρότειναν τη διαμόρφωση μιας δημοκρατικά και οικολογικά αυτόνομης κοινωνίας, μιας κοινωνίας της από - ανάπτυξης. Οι θεωρητικοί της από - ανάπτυξης δεν προτείνουν μια διαφορετική αντιμετώπιση των οικονομικών, κοινωνικών και ανθρωπιστικών δεδομένων, αλλά μια εντελώς διαφορετική κοινωνία με διαφορετική κατεύθυνση. Που δεν θα είναι απλώς ανθρωποκεντρική, αλλά οικοκεντρική.

Η από - ανάπτυξη στην πράξη

Σε  πρακτικό επίπεδο το κίνημα της από - ανάπτυξης, εκφράστηκε ριζοσπαστικά μέσα από την 
ανάπτυξη πολλών πρωτοβουλιών από τα κάτω. Οίκο - κοινότητες και οίκο - χωριά, επανακτήσεις 
αγροτικής  γης, καταλήψεις στέγης και κέντρα κοινωνικής συμβίωσης, συνεταιρισμοί  
παραγωγών καταναλωτών, ανταλλακτήρια και τράπεζες παραδοσιακών σπόρων, εργασιακές 
κολεκτίβες, τοπικά ανταλλακτικά δίκτυα προϊόντων και υπηρεσιών, τράπεζες χρόνου, εναλλακτικές
εκπαιδευτικές και πολιτιστικές  δομές,  λαϊκές συνελεύσεις και συμμετοχικοί προϋπολογισμοί σε 
επίπεδο κοινότητας συνθέτουν ένα πολύχρωμο και πολύμορφο παζλ εναλλακτικών προτάσεων σαν 
απάντηση στην πολλαπλή κρίση που  βιώνουμε.

Το κίνημα της από - ανάπτυξης ευτυχώς δεν έχει έτοιμα μοντέλα επιβολής μιας βέλτιστης πρακτικής. Έχει όμως αρχές, βάσει των οποίων δημιουργούνται οι τόσο πολλές και διαφορετικές, εναλλακτικές προς το κυρίαρχο καπιταλιστικό μοντέλο, κοινότητες των ανθρώπων. Οι αρχές αυτές συνοψίζονται στην τοπικοποίηση της παραγωγής και της κατανάλωσης, τη συνεργατική οικονομία, την αλληλοβοήθεια, την αυτονομία και την αυτάρκεια, την άμεση δημοκρατία, το σεβασμό στο διαφορετικό, την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων και ελευθεριών, την οικονομία των φυσικών πόρων, την προστασία και διασφάλιση των κοινών αγαθών (π.χ. νερό, ακτές, δάση), την οικολογική αναδιοργάνωση της αγροτικής παραγωγής, την ενεργειακή αυτονομία από ΑΠΕ σε  επίπεδο κατοικίας και κοινότητας, την αυτοδιαχείριση της υγείας, την εναντίωση στα μεγάλα  έργα  υποδομών (π.χ. πυρηνικά εργοστάσια, εργοστάσια καύσης απορριμμάτων, φράγματα,  αυτοκινητόδρομοι), την προστασία των δικαιωμάτων των ζώων και της γης.

Η διάδοση της από -ανάπτυξης

Σε παγκόσμιο επίπεδο η θεωρία της από - ανάπτυξης άρχισε να συγκροτείται, όπως ήδη αναφέρθηκε, στις αρχές της δεκαετίας του '70 και να γίνεται πλέον αντικείμενο επιστημονικής μελέτης με την 
είσοδο του 21ου αιώνα. Στην Ελλάδα μεμονωμένα άτομα όπως ο Γιάννης Μακριδάκης που έχει ήδη κάνει πράξη την ιδέα της από - ανάπτυξης την ανακάλυψαν σχετικά νωρίς, ωστόσο οι πρώτες αναφορές σε πιο ευρεία κλίμακα εντοπίζονται από το κίνητμα των Οικολόγων Πράσινων που από το 2009 φιλοξένησαν τους Καλλή και Latouche σε συζήτηση με από - αναπτυξιακό περιεχόμενο, ενώ το Πράσινο Ινστιτούτο σε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Πράσινο Ίδρυμα διοργάνωσε μια εκδήλωση το 2013 με θέμα «Από  την  ανάπτυξη στην από - ανάπτυξη: προοπτικές για τα την αλλαγή  του  οικονομικού, κοινωνικού και περιβαλλοντικού μοντέλου στην Ελλάδα», με τον Ιταλό από - αναπτυξιακό Mauro Bonauiti, ανάμεσα σε άλλους ομιλητές. Το ενημερωτικό portal www.thepressproject.gr διοργάνωσε επίσης το 2013, στις 25 Νοεμβρίου, μια συζήτηση με θέμα "Από - ανάπτυξη και Αριστερά", στο θέατρο Εμπρός.

Προσωπικά θεωρώ ως ιδανικά, για να ξεκινήσει κανείς με την ιδέα της από - ανάπτυξης, τα κείμενα του Γιάννη Μακριδάκη που μπορείτε να βρείτε τόσο εδώ: http://bit.ly/Oq2PIN όσο και εδώ:  http://yiannismakridakis.gr/ Ο Γιάννης έχει κάνει πράξη την ιδέα της από - ανάπτυξης και έτσι, κατέχοντας και την τέχνη της αφήγησης, μεταδίδει με ένα απλό αλλά πολύ βαθύ και διεισδυτικό τρόπο το νόημα και την ουσία της. Άλλες συλλογικότητες ή ομάδες που έχω εντοπίσει και ασχολούνται με την από - ανάπτυξη είναι οι "Ηλιόσποροι" (http://www.iliosporoi.net/), η ομάδα Free and Real (http://www.freeandreal.org/), η Κίνηση Τρικαλινών Πολιτών για την Αποανάπτυξη και την Άμεση Δημοκρατία με το διακριτικό τίτλο "Από Κοινού" (http://apokoinou.com/) και το ηλεκτρονικό περιοδικό Χρόνος (http://www.chronosmag.eu/index.php/sef.html)

Πηγές: Ως κύρια πηγή για τη συγγραφή αυτού του άρθρου χρησιμοποιήθηκε η ηλεκτρονική έκδοση "11 κείμενα για την από - ανάπτυξη" που μπορείτε ελεύθερα να "κατεβάσετε" από τη διεύθυνση: http://www.iliosporoi.net/2013-02-18-09-53-30/2013-02-18-10-39-53/595-11-e

Τρίτη 13 Μαΐου 2014

"Όταν σβήνει το φως της σκέψης, γεννιέται μια συνήθεια" E.A.Rauter





Διάβασα πρόσφατα το βιβλίο του αυστριακού Ernst Alexander Rauter "Πως κατασκευάζεται μια γνώμη σε ένα κεφάλι. Η κατασκευή υπηκόων".

Είχα χρόνια να διαβάσω ένα τόσο άμεσο, απλό στη γραφή του και γι' αυτό τόσο διεισδυτικό κείμενο. Το βιβλίο γράφτηκε το 1971 και προοριζόταν να διαβαστεί από τους μαθητές των γυμνασίων της δυτικής (τότε) Γερμανίας, που αποτελούσαν μια από τις πιο δραστήριες, πολιτικά, ομάδες νέων. Γι' αυτό ίσως η απλή, κατανοητή, ενίοτε λιτή γλώσσα. Το βιβλίο έχει και ένα ακόμα πλεονέκτημα, το μεταφραστή του, που είναι ο Δημοσθένης Κούρτοβικ.

Το θέμα του βιβλίου είναι ο τρόπος με τον οποίο μεθοδεύεται η πλύση εγκεφάλου των πολιτών, η ποδηγέτηση του λαού από τα καπιταλιστικά κέντρα εξουσίας, με στόχο το άτομο να στρέφεται, αυτοβούλως, ενάντια στα ίδια του τα συμφέροντα. Να γίνεται, δηλαδή, εθελόδουλος. 

Μέσα από την απλότητά της γραφής και την παράθεση καθημερινών και άμεσα κατανοητών παραδειγμάτων, ο  Rauter δεν παραλείπει να συμπτύξει πολύ δυνατά νοήματα σε λίγες μόνο λέξεις, όπως αυτές του τίτλου. Τα οποία, για να τα αναλύσεις και να τα αντιληφθείς, χρειάζονται χιλιάδες "ένσημα" ανάγνωσης, συζήτησης, εμβάθυνσης. 

Το πιο σημαντικό ίσως συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει ο Rauter, ο οποίος ήταν ένας από τους σημαντικούς εκπροσώπους της γενιάς συγγραφέων που ανέδειξε ο Μάης του '68 και  γενικότερα η επανάσταση των λουλουδιών, είναι η αμφισβήτηση, η αντίσταση και η ανάδειξη του συμφέροντος του λαού έναντι του καπιταλισμού. Παράλληλα διδάσκει μια πολύ απλή μέθοδο στα παιδιά, αλλά και στους ενήλικες, για να αμφισβητούν και να φέρνουν σε δύσκολη θέση τους εκμεταλλευτές τους: Την ερώτηση. Ο άνθρωπος που ρωτά, μαθαίνει. Και ο άνθρωπος που μαθαίνει, μπορεί να υποστηρίξει καλύτερα το συμφέρον του. 

Ιδέες σαν αυτές του Μάη του '68, του underground λίγο νωρίτερα, της γενιάς των beat συγγραφέων στην Αμερική, γέννησαν μια νέα άποψη για τα πράγματα και την πορεία του κόσμου. Δεν χρειάζεται κανείς να αντικαταστήσει του "κακούς" με "καλούς" εξουσιαστές. Ο άνθρωπος που άρχεται δεν είναι άνθρωπος, δεν είναι αυτόβουλος, ελεύθερος, πλήρης. Αν το επεκτείνουμε λίγο αυτό, βλέπουμε ότι η φυσική τάξη έχει φτιάξει έτσι το οικοσύστημα που κανείς δεν χρειάζεται να άρχει επί κανενός. Η μανία της εξουσίας είναι παράλογη, είναι καταπίεση με στόχο την εκμετάλλευση των πολλών για τον πλουτισμό των λίγων. Και αν το δούμε και από την άλλη πλευρά, η αλλοτρίωση σε αυτό τον τρόπο καθημερινής πρακτικής μας έχει καταντήσει δεσποτικούς και καταπιεστικούς με τα παιδιά μας, με τα ζώα, με το ίδιο το περιβάλλον. Έχουμε τα πάντα αλλά όχι ευτυχία, είμαστε διαταραγμένοι και όχι αρμονικά ενταγμένοι στο περιβάλλον. 

Κατά τον Rauter, όταν σβήνει το φως της σκέψης, γεννιέται μια συνήθεια. Όχι μόνο, ομολογώ. Το συναίσθημα, η παρόρμηση, η φαντασία πρέπει να απουσιάζουν παντελώς για να μπορεί ο άνθρωπος να εκτελεί μια συγκεκριμένη αλληλουχία ενεργειών καθημερινά και αδιάκοπα, να έχει, δηλαδή, συνήθειες. Ωστόσο η εξουσία δεν μπορεί να ασκηθεί σε ανθρώπους χωρίς συνήθειες. Όχι όμως με όλες τις συνήθειες. Γι' αυτό η συστημική ηθική τις ξεχωρίζει σε καλές και κακές συνήθειες. Για τους ενήλικες, παράδειγμα, καλή συνήθεια είναι η άψογη διαχείριση του χρόνου τους, η συγκαταβατικότητα, η ηρεμία, η πραότητα, η αποχή από καταχρήσεις, από "παρά φύση" σεξουαλική δραστηριότητα... Αντίθετα κακές συνήθειες είναι η τεμπελιά, η ραστώνη, η σπατάλη του χρόνου σε μια παραγωγικές πράξεις (όπως η τέχνη;;;), η έντονη σεξουαλικότητα (υπάρχει και ταμπέλα γι' αυτό, η "πουτανιά"), οι βίαιες εξάρσεις. Οτιδήποτε δηλαδή μας εξασφαλίζει απόλαυση, χρόνο για δημιουργική σκέψη, συναναστροφή, εκτόνωση, εξαπολύεται εις το πυρ το εξώτερον. 

Παραπλανημένοι από μια κυρίαρχη ιδεολογία που δαιμονοποιεί την ελεύθερη βούληση, έχουμε κάνει όλη μας τη ζωή μια συνήθεια, ένα πρέπει. Εργαζόμαστε σε δουλειά που επιλέξαμε από ανάγκη, μόνο και μόνο για την επιβίωση, ζούμε σε πόλεις που μας καταπιέζουν, ακόμα και οι σκέψεις μας δεν είναι δικές μας. Είναι ιδέες και αρχές που μας έβαλαν στο κεφάλι μας από τόσο μικρή ηλικία, που δυσκολευόμαστε πολύ να ξεριζώσουμε. Μήπως πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε;



Πραγματικά ελεύθερη οικονομία

Σε μια εποχή που οι λέξεις έχουν χάσει τη σημασία τους, ο όρος "ελεύθερη οικονομία" περιγράφει την οικονομία του κεφαλαίου, των ισχυρών και των μονοπωλίων. Διότι πρόσβαση στη χρηματοδότηση για να κάνει τα όνειρά του πραγματικότητα δεν έχει κανείς αν δεν διαθέτει ήδη ένα σημαντικό κεφάλαιο, σε κινητή ή ακίνητη περιουσία.

Μυαλά φωτεινά, ιδέες πρωτοποριακές, επιχειρηματικές πρακτικές λαϊκής βάσης, χάνονται στον κυκεώνα της αδυναμίας χρηματοδότησης. Λαμπροί επιστήμονες προλειαίνονται μόνο για μισθωτοί σκλάβοι, καθώς η οικογένειά τους ή ο περίγυρος δεν μπορεί να τους στηρίξει οικονομικά για να υλοποιήσουν τα όνειρά τους, ενώ οι τράπεζες ζητούν εξασφαλίσεις. Παράλληλα, τα επιτόκια είναι τόσο δυσβάσταχτα, ώστε ένα επιχειρηματικό σχέδιο που μπορεί και να αστοχήσει, να καταστρέψει τη ζωή ενός ανθρώπου ή μιας οικογένειας.

Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο, η αλληλεγγύη των πολιτών και η εφευρετικότητα των νέων ανθρώπων ανοίγουν ένα παράθυρο με θέα σε μια πραγματικά ελεύθερη οικονομία. Την τελευταία δεκαετία και πολύ περισσότερο από το 2010 και μετά, η όρος crowd funding (χρηματοδότηση από το κοινό) αρχίζει να γίνεται παγκόσμια γνωστός. Δεκάδες χιλιάδες είναι πλέον οι νέες και παλιές επιχειρήσεις, καθώς και τα φυσικά πρόσωπα, που απευθείας ή μέσω ειδικών site απευθύνονται στο κοινό για χρηματοδότηση.

Υφιστάμενες επιχειρήσεις, επιχειρηματικά σχέδια, νέα προϊόντα, δράσεις ατομικές και κοινωνικές, άτομα και ολόκληρες ομάδες ατόμων αυξάνονται καθημερινά και προσπερνούν τον παραδοσιακό και τόσο πιεστικό τρόπο χρηματοδότησης, απευθυνόμενοι σε χιλιάδες, εκατομμύρια ή ακόμα και δισεκατομμύρια συνανθρώπους τους. Συνήθως τα ποσά που αιτούνται είναι από μερικές εκατοντάδες έως και λίγες χιλιάδες ευρώ ή δολάρια, ενώ δεν λείπουν και περιπτώσεις που -κυρίως μέσα από ειδικά site- συλλέγονται εκατομμύρια για την ανάπτυξη νέων προϊόντων και ιδεών, ακόμα και από υφιστάμενες εταιρείες.

Φυσικά ο προς χρηματοδότηση υποψήφιος φορέας ή άτομο πρέπει να αποδείξει στο κοινό τόσο την υπόστασή του, όσο και τη σοβαρότητά του. Αυτό εξασφαλίζεται είτε από την υφιστάμενη δραστηριότητά του, είτε από τη συμμετοχή του σε κάποια από τα site που δίνουν το "πράσινο φως" της προβολής, αφού υποβάλλουν τον αιτούμενο σε συγκεκριμένες διαδικασίες που αποδεικνύουν, τουλάχιστο, ότι υπάρχει.

Μέσα σε αυτό το ελευθεριακό πλαίσιο χρηματοδότησης που δημιουργεί η λογική του crowd funding μπορεί κανείς να αλιεύσει τρελές ιδέες, αλλά και "τρελές" ιδέες που στο μέλλον θα αλλάξουν τον κόσμο αλλά σήμερα, στις "επιτροπές χρηματοδότησης" των επενδυτικών ή τραπεζικών οργανισμών φαντάζουν ανεφάρμοστες ή προβληματικές. Όπως, για παράδειγμα, ένα "κράνος laser" με την ονομασία Theradome, που ενισχύει το τριχωτό της κεφαλής και καταργεί τα αντίστοιχα τεράστια σε μέγεθος μηχανήματα που υπάρχουν μόνο σε νοσοκομεία ή ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα. Η εφεύρεση αυτή χρηματοδοτήθηκε με 468.000$ μέσω της πλατφόρμας indiegogo και θα ανακουφίσει, τόσο οικονομικά όσο και ψυχολογικά, όλες και όλους που μαστίζονται από τριχόπτωση και ιδιαίτερα αυτές και αυτούς που υπόκεινται σε θεραπείες κατά του καρκίνου.

Τέτοιες εφευρέσεις πιθανώς να μην έβρισκαν ποτέ το δρόμο προς την παραγωγή μέσω των παραδοσιακών τρόπων χρηματοδότησης. Φανταστείτε ότι η καθεστηκυία τάξη αντιμετώπισε το 19ο αιώνα τον εφευρέτη του τηλεφώνου με χλεύη. Ήταν το 1876 όταν ο Graham Bell παρουσίαζε ένθεν κακείθεν του Ατλαντικού την εφεύρεσή του, την οποία ουκ ολίγες τηλεγραφικές εταιρείες της εποχής απέρριψαν ως τεχνολογικά και εμπορικά... άστοχη.

Μέσω του crowd funding χρηματοδοτούνται σήμερα από το κοινό χιλιάδες δράσεις κοινωνικές, θρησκευτικές, πολιτικές, αθλητικές,  εικαστικές και όχι μόνο υπηρεσίες ή προϊόντα με σκοπό το κέρδος. Χωρίς να αναγκάζονται να "γλείφουν" πολιτικούς ή να παρακαλούν χρησιμοποιώντας τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης που τους αντιμετωπίζουν ως μέσο αύξησης της τηλεθέασής τους, κοινωνικά ευαίσθητοι συμπολίτες μας ή ομάδες που έχουν πιεστικές ανάγκες λύνουν τα προβλήματά τους μέσω της οικονομικής αλληλεγγύης του κοινού, όχι μέσω της πολιτικής επαιτείας και της υποτιμητικής "φιλανθρωπίας".

Άσχετα από την ηλικία σας, αν οι ιδέες σας πιστεύετε ότι αξίζει να γίνουν πραγματικότητα και δεν έχετε τα χρήματα για να τις υλοποιήσετε, μιλήστε στους συνανθρώπους σας, φτιάξτε μια όμορφη παρουσίαση και "ανεβάστε τη" στις ειδικές εφαρμογές crowd funding στο internet. Χρησιμοποιήστε τα social media και κάντε γνωστό το όνειρό σας. Ελάχιστα ευρώ από εκατοντάδες γνωστούς ή και άγνωστους συνανθρώπους μας μπορούν να δημιουργήσουν ένα ικανό κεφάλαιο που θα βοηθήσει το όραμά σας να γίνει πραγματικότητα. Δεν χρειάζεται κόπο, χρειάζεται θάρρος, χρόνο και όρεξη να βεβαιώσετε τον περίγυρό σας ότι αξίζετε τη μικρή του επένδυση. Και την αξίζετε.

Η χρηματοδότηση από το κοινό (crowd funding) μπορεί να βάλει τις βάσεις μιας κυριολεκτικά ελεύθερης και στην πορεία μιας ακόμα πιο προχωρημένης, ανταλλακτικής οικονομίας. Το τελικό ζητούμενο είναι η αντικατάσταση του  "μέγιστου κέρδους" από "το μέγιστο όφελος" στην θεωρία της οικονομίας.